سرویس اقتصادی ـ مسعود نیلی را همه به عنوان اقتصاددانی برجسته با دیدگاه‌های نزدیك به اقتصاد آزاد می‌شناسند. وی كه مؤلف استراتژی توسعه صنعتی كشور است، چندی است كمتر در رسانه‌ها ظاهر می‌شود.

به گزارش «تابناك»، دو سالی است كه نرخ رشد اقتصادی كشور به صورت رسمی اعلام نمی‌شود و از لابلای سخنان مسئولین و نمایندگان مجلس بین ارقام كمتر از یك درصد تا 3.4 درصد نیز یافت می‌شود.

اما بی‌گمان چیزی كه رخ داده، كاهش جدی در نرخ رشد اقتصادی است كه زمانی 6 درصد بود و قرار بود بر پایه برنامه به 8 درصد برسد.

شاید در این میان، سخنان نیلی كه در پنجمین نشست مجمع عالی بهره وری گفته شده، توضیحی علمی باشد برای پدیده‌ای كه این روزها از انتشار آمارش جلوگیری می‌شود: عامل سقوط رشد اقتصادی کشور از 6 به 1.5 درصد در فاصله سال 79 تا 86، کمبود سهم بهره‌وری در ایجاد رشد اقتصادی است.

دکتر مسعود نیلی با بیان این مطلب گفت: افزایش رشد اقتصادی وابسته به نهاده‌های تولید نظیر نیروی کار و میزان سرمایه‌گذاری است و هر چقدر نیروی کار و سرمایه‌گذاری افزایش یابد، رشد اقتصادی بالا می‌رود؛ اما عاملی که افزون بر این دو، باعث رشد اقتصادی می‌شود و رشد اقتصادی آن هم پایدار است، بهره‌وری است.

استاد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، با اشاره به سقوط رشد اقتصادی کشور از 6 به 5/1 درصد، در فاصله سال‌های 79 تا 86، علت آن را کاهش رشد اقتصادی دانست و گفت: رشد اقتصادی به وجود آمده در مقطع پایانی دهه 70، رشد سرمایه‌گذاری مولد بوده که با کاهش آن، رشد اقتصادی هم به شدت کم شده است، اما اگر بخش بیشتری از این رشد اقتصادی ناشی از بهره‌وری بود، پایدار می‌ماند و با کاهش سرمایه‌گذاری شاهد چنین سقوطی نبودیم.

وی البته اظهار کرد: بیشتر داده‌های آماری کشور، تنها تا سال 86 اعلام شده و پس از آن، بسیاری از آمارهای اقتصادی از سوی دولت ارایه نشده است.

نیلی به رقابت شدید اقتصادی بین آمریکا و شوروی پس از جنگ جهانی دوم اشاره کرد و افزود: در آن مقطع، رشد اقتصادی آمریکا 7 تا 8 درصد بود، اما شوروی سابق تنها با اشاره به حجم تولید، رشد اقتصادی 17 تا 18 درصدی را اعلام می‌کرد که به شدت باعث نگرانی مقامات آمریکا شده بود. با این حال، یک مطالعه مشخص کرد این رشد اقتصادی ناشی از بهره‌وری نبوده و پیش‌بینی کرد این رشد کاهش خواهد یافت و همین اتفاق هم افتاد و شوروی نتوانست رشد خود را ادامه دهد.

این استاد اقتصاد با اشاره به مطالعه انجام شده در موضوع رقابت پذیری در صنعت ادامه داد: در این مطالعه، بنگاه‌ها به کوچک و متوسط و بزرگ تقسیم و بهره وری آنها با هم مقایسه شده است؛ اما با وجود آن که انتظار می‌رود با بزرگ شدن بنگاه ها به دلیل سرشکن شدن هزینه‌ها و قدرتمند شدن بنگاه، بهره‌وری آنها بالا رود، در ایران اتفاق معکوسی افتاده و این بنگاه‌های کوچک هستند که بهره‌وری بالاتری دارند.

وی دلیل این امر را تأثیرپذیری بیشتر بنگاه‌های بزرگ از شرایط محیطی خواند و گفت: در مقابل، بنگاه‌های کوچک تأثیرپذیری کمتری از شرایط بیرونی داشته‌اند و بهره‌وری آنها به دلیل عوامل داخل بنگاه بالا رفته است.

بنگاه‌هایی كه بزرگ به دنیا آمده‌اند!

دکتر نیلی افزود: در کشور ما، بنگاه‌های بزرگ از آنجا که دولتی هستند، از آغاز بزرگ به دنیا آمده‌اند، در حالی که در دنیا بنگاه‌ها عمدتا از کوچک شروع می‌کنند و به تدریج با افزایش مهارت و توان و نیرو، رشدی طبیعی و ماندگار می‌کنند و مواردی چون learning by doing در آنها شکل می‌گیرد؛ همانند شرکت apple که کارش را از یک پارکینگ آغاز کرد و امروز به بنگاه اقتصادی جهانی تبدیل شده است.

وی گفت: در این مطالعه انجام شده، شاخص بهره‌وری کارخانه‌های بخش خصوصی و بخش دولتی تفاوت معناداری نشان نمی‌دهد و روشن می‌کند با وجود پرداخت هزینه خصوصی سازی برخی بنگاه‌های دولتی، در این راه موفق نبوده‌ایم.

" امروز می خواهم خبر مسرت بخشی به شما بدهم، خبری كه تك تك شما را شاد و با نشاط می كند و آن خبر اینست كه شما قادر هستید به هر آنچه آرزو می‌كنید، برسید."